Turistička organizacija opštine Foča


Turistička organizacija opštine Foča

Stari gradovi i utvrđenja

Za vrijeme Hercega Šćepana Kosače, na ovim prostorima su postojala utvrdjenja koja su imala višestruku namjenu i funkciju. Za mirna vremena ti gradovi-utvrdjenja su služili za odmor vlasteli, a u nemirna vremena bi imali fortifikacijsku funkciju, kao i kontrolu kretanja karavana i prolaznika. Svi ovi gradovi-utvrdjenja (Soko-Piva-Tara, Vratar-Sutjeska, Todjevac-Hrčavka, Kosman-Sutjeska) bili su na karavanskom putu Dubrovnik-Niš-Carigrad. Ponekad bi imali i funkciju carina.

Uglavnom, ti gradovi su bili izgradjivani visoko u stijenama da bi bili nepristupačni. Do njih se dolazilo uskim stazama samo za jednu osobu i te su se staze zvale nogostup. Samo na takav način gradovi su se mogli odbraniti od raznih vojski. Nije rijedak slučaj da bi se uspjeli odbraniti njh desetak od stotinjak vojnika, gadjajući ih kamenicama sa svojih položaja.

Na ulazima u utvrdjenja bi postojali badnjevi (nešto kao bubnjevi) u koje bi se udaralo jedanput kao znak da su karavani primjećeni i tada bi svi znali da karavani prolaze. Ukoliko bi se pojavili pljačkaši tada bi straža više puta udarala u badanj koji bi opominjao sve da su na vidiku neželjeni gosti. U istorijskom arhivu Dubrovnika su ucrtane i upisane mape karavanskog puta pod nazivom Via Drina i Via Bosna.Svi ovi gradovi su obilježeni kao mjesta prolaska na putu za Carigrad, kao imjesta u kojima su se karavani mogli odmarati.

Danas od ovih gradova-utvrdjenja su ostale samo ruševine, gomile ili tumuli.

Tri kilometra od naselja Miljevina, u selu Rataja, postoji zanimljiv spomenik srednjovjekovne sakralne arhitekture. Na proplanku pored pravoslavnog groblja nalazi se stijena visoka skoro sedam metara. Sa jedne strane u njoj je isklesano udubljenje. To je kockasta grobna komora isklesana u kamenu, okrenuta pravcem istok - zapad. U unutrašnjost vode vrata dimenzija 70 x 180 cm. Narodno predanje kaže da su u toj grobnici dugo vremena počivale mošti Svetog Arsenija Sremca i da su odatle prenijete u manastir Ždrebaonik kod Danilovgrada gdje i danas počivaju. Prilikom arheoloških istraživanja ustanovljeno je da je to manastirište koje potiče, najprije sa isposnicom, iz 4. vijeka, a manastirska crkva je podignuta kasnije ali svakako prije 9. vijeka (Čokić, 1889).

Manastir je od strane Turaka porušen u 16. ili 17. vijeku i u sklopu manastirskog zemljišta begovi Čengići (braća Ahmed-paša i Osman-paša), čuvena hercegovačka porodica, sagradili su kulu koja je služila za stanovanje, a njeni ostaci postoje i danas. Kula je, zapravo, bila kao zamak i služila je za stanovanje. U sklopu kule su bile i prostorije namjenjene i posluzi, kao i čuvarima. U središnjem djelu je bila visoka dvospratnica, opasana zidovima i visokom četverospratnicom, tvrdom kulom namjenjenom za osmatranje. Oko kula bi bilo imanje, sa obradivom zemljom. Kula je zidana klesanim kamenom, a obložena sedrom. Imala je četiri boja sa krovom od šindre na četiri vode. Kamen i sedra su doneseni sa rudokopa Nozdre.

Takva slična postoji i u Ustikolini u selu Odžak i pripadala je istoj porodici.

U selu Šadići nizvodno od Tjentišta rijekom Sutjeskom, sa desne strane su ostaci slične utvrde koja je pripadala imućnoj porodici Hasanbegovića, koja je opet bila u rodbnskoj vezi sa Čengoćima.

Vratar

Na ulasku u kanjon Sutjeske, sa južne strane, nekada je postojao grad Vratar. Naime i sa lijeve i sa desne strane rijeke Sutjeske postojala su utvrdjenja koja su služila kao kontrola prolazaka Karavana koji su se kretali od Dubrovnika ka Srednjoj Evropi, kao i na istok prema Carigradu. Danas postoje samo mali ostaci utvrdjenja jer je prolaskom trase puta Foča –Gacko –Dubrovnik zatrpan veći dio utvrdjenja. Utvrdjenja sa lijeve i desne strane Sutjeske su bila povezana mostom koji je bio izradjen od kostrijeti i bio je širok za jedan nogostup, tek toliko da bi se pojedinačno moglo prelaziti. I danas postoje ostaci čatrnje poviše utvrdjenja iz koje su se snadbjevali vodom stražari. Obzirom da je sami položaj utvrdjenja bio visoko uzdignut i na strmoj litici to im je takav položaj omogućavao da se odbrane od neželjnih prolaznika,pa se tako grupa od desetak stražara mogla odbraniti od stotinu i više vojnika.

Todjevac

Uz samu riječicu Hrčavku sa desne strane tri kilometra uzvodno od ušća u Sutjesku postoje ostaci starog grada Todjevca koji je ima istu funkciju kao i Vratar. Ruševine i ostaci Grada su vidljivi i danas i djeluju impozantno jer su „ukovani“ u stijenama kanjona Hrčavke. Todjevac je jedno od važnijih mjest (utvrdjenja) vlastelinskih porodica, gdje su provodili odmore, primali goste, pregovarali ili trgovali sa drugima.Tako u jednom, dubrovačkom, arhivskom spisu stoji da su taj Grad posjećivali dubrovčani i vlastela i trgovci. Kako je u samom Gradu bio i konak sa restoranom to su s vremana na vrijeme svoje goste zabavljali dubrovački Leuti, svojom muzikom.U doba Sandalja Hranića kosače su bili uspostavljeni trgovački odnosi sa Dubrovnikom pa su Dubrovčani bili česti gosti u Gradu. Za uzvrat Dubrovčani su dozvolili Sandalju da sagradi kuću za odmor u Dubrovniku, a on bi često tamo, sa svojom porodicom, provodio odmor.

Kosman

Na ušću Sutjeske u Drinu, sa desne strane, a sa lijeve strane Drine, nalaze se gomole kao ostaci Hercegova grada. Svi ovi gradovi (utvrdjenja) služili su i kao utvrde i kao mjesta gdje su se odmarali tada vlastelinske porodice (Herceg Stjepan,Sandalj Hranić i drugi).

Dovište Dobre Vode

Lokalitet dovište „Dobra vode“ se nalazi u neposrednoj blizini rijeke Koline,između sela Kolun, Petkovići i Podkolun. Dobra voda, bujno rastinje daju mjestu posebnu draž.

Na ovom dovištu se nalazi Turbe Še´h Murata i njegova sina Še´h Saliha.

Posljednjih godina su se Turbe, kupatilo i česma obnovili i uređen je pristupni put tako da se može doći i autom na samu lokaciju.

Svake godine prvog utorka po Đurđevu-danu okupljaju se vjernici Islamske religije kako bi proučili dovu. Ovu manifestaciju organizuje MIZ Foča.
Za vrijeme Hercega Šćepana Kosače, na ovim prostorima su postojala utvrdjenja koja su imala višestruku namjenu i funkciju. Za mirna vremena ti gradovi-utvrdjenja su služili za odmor vlasteli, a u nemirna vremena bi imali fortifikacijsku funkciju, kao i kontrolu kretanja karavana i prolaznika. Svi ovi gradovi-utvrdjenja (Soko-Piva-Tara, Vratar-Sutjeska, Todjevac-Hrčavka, Kosman-Sutjeska) bili su na karavanskom putu Dubrovnik-Niš-Carigrad. Ponekad bi imali i funkciju carina.
Uglavnom, ti gradovi su bili izgradjivani visoko u stijenama da bi bili nepristupačni. Do njih se dolazilo uskim stazama samo za jednu osobu i te su se staze zvale nogostup. Samo na takav način gradovi su se mogli odbraniti od raznih vojski. Nije rijedak slučaj da bi se uspjeli odbraniti njh desetak od stotinjak vojnika, gadjajući ih kamenicama sa svojih položaja.
Na ulazima u utvrdjenja bi postojali badnjevi (nešto kao bubnjevi) u koje bi se udaralo jedanput kao znak da su karavani primjećeni i tada bi svi znali da karavani prolaze. Ukoliko bi se pojavili pljačkaši tada bi straža više puta udarala u badanj koji bi opominjao sve da su na vidiku neželjeni gosti. U istorijskom arhivu Dubrovnika su ucrtane i upisane mape karavanskog puta pod nazivom Via Drina i Via Bosna.Svi ovi gradovi su obilježeni kao mjesta prolaska na putu za Carigrad, kao imjesta u kojima su se karavani mogli odmarati.
Danas od ovih gradova-utvrdjenja su ostale samo ruševine, gomile ili tumuli.

Tri kilometra od naselja Miljevina, u selu Rataja, postoji zanimljiv spomenik srednjovjekovne sakralne arhitekture. Na proplanku pored pravoslavnog groblja nalazi se stijena visoka skoro sedam metara. Sa jedne strane u njoj je isklesano udubljenje. To je kockasta grobna komora isklesana u kamenu, okrenuta pravcem istok - zapad. U unutrašnjost vode vrata dimenzija 70 x 180 cm. Narodno predanje kaže da su u toj grobnici dugo vremena počivale mošti Svetog Arsenija Sremca i da su odatle prenijete u manastir Ždrebaonik kod Danilovgrada gdje i danas počivaju. Prilikom arheoloških istraživanja ustanovljeno je da je to manastirište koje potiče, najprije sa isposnicom, iz 4. vijeka, a manastirska crkva je podignuta kasnije ali svakako prije 9. vijeka (Čokić, 1889).

Manastir je od strane Turaka porušen u 16. ili 17. vijeku i u sklopu manastirskog zemljišta begovi Čengići (braća Ahmed-paša i Osman-paša), čuvena hercegovačka porodica, sagradili su kulu koja je služila za stanovanje, a njeni ostaci postoje i danas. Kula je, zapravo, bila kao zamak i služila je za stanovanje. U sklopu kule su bile i prostorije namjenjene i posluzi, kao i čuvarima. U središnjem djelu je bila visoka dvospratnica, opasana zidovima i visokom četverospratnicom, tvrdom kulom namjenjenom za osmatranje. Oko kula bi bilo imanje, sa obradivom zemljom. Kula je zidana klesanim kamenom, a obložena sedrom. Imala je četiri boja sa krovom od šindre na četiri vode. Kamen i sedra su doneseni sa rudokopa Nozdre.

Takva slična postoji i u Ustikolini u selu Odžak i pripadala je istoj porodici.

U selu Šadići nizvodno od Tjentišta rijekom Sutjeskom, sa desne strane su ostaci slične utvrde koja je pripadala imućnoj porodici Hasanbegovića, koja je opet bila u rodbnskoj vezi sa Čengoćima.

Vratar

Na ulasku u kanjon Sutjeske, sa južne strane, nekada je postojao grad Vratar. Naime i sa lijeve i sa desne strane rijeke Sutjeske postojala su utvrdjenja koja su služila kao kontrola prolazaka Karavana koji su se kretali od Dubrovnika ka Srednjoj Evropi, kao i na istok prema Carigradu. Danas postoje samo mali ostaci utvrdjenja jer je prolaskom trase puta Foča –Gacko –Dubrovnik zatrpan veći dio utvrdjenja. Utvrdjenja sa lijeve i desne strane Sutjeske su bila povezana mostom koji je bio izradjen od kostrijeti i bio je širok za jedan nogostup, tek toliko da bi se pojedinačno moglo prelaziti. I danas postoje ostaci čatrnje poviše utvrdjenja iz koje su se snadbjevali vodom stražari. Obzirom da je sami položaj utvrdjenja bio visoko uzdignut i na strmoj litici to im je takav položaj omogućavao da se odbrane od neželjnih prolaznika,pa se tako grupa od desetak stražara mogla odbraniti od stotinu i više vojnika.

Todjevac

Uz samu riječicu Hrčavku sa desne strane tri kilometra uzvodno od ušća u Sutjesku postoje ostaci starog grada Todjevca koji je ima istu funkciju kao i Vratar. Ruševine i ostaci Grada su vidljivi i danas i djeluju impozantno jer su „ukovani“ u stijenama kanjona Hrčavke. Todjevac je jedno od važnijih mjest (utvrdjenja) vlastelinskih porodica, gdje su provodili odmore, primali goste, pregovarali ili trgovali sa drugima.Tako u jednom, dubrovačkom, arhivskom spisu stoji da su taj Grad posjećivali dubrovčani i vlastela i trgovci. Kako je u samom Gradu bio i konak sa restoranom to su s vremana na vrijeme svoje goste zabavljali dubrovački Leuti, svojom muzikom.U doba Sandalja Hranića kosače su bili uspostavljeni trgovački odnosi sa Dubrovnikom pa su Dubrovčani bili česti gosti u Gradu. Za uzvrat Dubrovčani su dozvolili Sandalju da sagradi kuću za odmor u Dubrovniku, a on bi često tamo, sa svojom porodicom, provodio odmor.

Kosman

Na ušću Sutjeske u Drinu, sa desne strane, a sa lijeve strane Drine, nalaze se gomole kao ostaci Hercegova grada. Svi ovi gradovi (utvrdjenja) služili su i kao utvrde i kao mjesta gdje su se odmarali tada vlastelinske porodice (Herceg Stjepan,Sandalj Hranić i drugi).

Dovište Dobre Vode

Lokalitet dovište „Dobra vode“ se nalazi u neposrednoj blizini rijeke Koline,između sela Kolun, Petkovići i Podkolun. Dobra voda, bujno rastinje daju mjestu posebnu draž.
Na ovom dovištu se nalazi Turbe Še´h Murata i njegova sina Še´h Saliha.
Posljednjih godina su se Turbe, kupatilo i česma obnovili i uređen je pristupni put tako da se može doći i autom na samu lokaciju.
Svake godine prvog utorka po Đurđevu-danu okupljaju se vjernici Islamske religije kako bi proučili dovu. Ovu manifestaciju organizuje MIZ Foča.

Calendar

« November 2017 »
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      

Rijeke

Na području Foče nalazi se 17 rijeka i rječica koje  svojim kanjonima,bistrinom i brzinom vode privlače brojne posjetioce, kako izletnike i ljubitelje raftinga,kanjoninga ,kajakaštva ,tako i sportske ribolovce , rekreativce i ostale ljubitelje prirode.

Planine

Područje fočanske opštine  krase visoki planinski masivi koji pripadaju  planinskom vijencu Dinarida. Maglić, Zelengora, Vučevo,Volujak, Bioč, Ljubišnja, ... pravi su izazov za planinare,alpiniste,rekreativce i sve ljubitelje prirode. Opširnije...

Jezera

Sedam glecerskih jezera koja su, zbog izuzetne ljepote i glacijalnog porijekla dobila naziv “gorske oči ” krase jednu od najlješpih planina dinarskog sistema –Zelengoru. To su : Orlovačko,Štirinsko, Kotlaničko,Donje i Gornje bare,Crno i Bijelo jezero. Opširnije...

Turistička organizacija opštine Foča, Šantićeva broj 16
Telefon / fax: +387 (0) 58 212 416, Email: Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

Zo2 Framework Settings

Select one of sample color schemes

Google Font

Menu Font
Body Font
Heading Font

Body

Background Color
Text Color
Link Color
Background Image

Main Menu

Background Color
Modules Title
Text Color
Link Color
Background Image

Main Wrapper

Background Color
Modules Title
Text Color
Link Color
Background Image

Inset Wrapper

Background Color
Modules Title
Text Color
Link Color
Background Image

Bottom Wrapper

Background Color
Modules Title
Text Color
Link Color
Background Image
Background Color
Modules Title
Text Color
Link Color
Background Image
 
Top of Page